Đà Bắc, một huyện vùng cao của tỉnh Hòa Bình, nổi bật với địa hình hiểm trở, cơ sở hạ tầng còn hạn chế và đời sống của đại đa số đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) còn gặp nhiều khó khăn. Trong bối cảnh đó, việc đưa chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT) đến gần hơn với người dân là một thách thức lớn. Tuy nhiên, bằng sự tận tâm và nỗ lực không ngừng, cán bộ BHXH huyện Đà Bắc đã kiên trì "dệt" từng "mắt lưới an sinh", từng bước xây dựng điểm tựa vững chắc cho người dân nơi đây.

Vượt qua khó khăn để người dân hiểu và tham gia

Với nhiều hộ gia đình ở Đà Bắc, lo đủ bữa ăn, áo mặc đã là một "bài toán khó", nên việc tham gia các chính sách an sinh như BHXH, BHYT càng trở nên xa vời. Điều này đòi hỏi các cán bộ BHXH huyện Đà Bắc phải nỗ lực vượt bậc để giúp người dân hiểu rõ những lợi ích thiết thực mà an sinh xã hội mang lại.

Chị Nguyễn Mai Quỳnh, một cán bộ tận tâm trong công tác thu BHXH tự nguyện và tuyên truyền chính sách, đã nhiều năm gắn bó với những cung đường hiểm trở, những buổi tuyên truyền tối muộn tại các bản làng xa xôi. Chị chia sẻ: "Khi đi tuyên truyền, chúng tôi không chỉ cung cấp thông tin mà còn cảm nhận sâu sắc những thiệt thòi của bà con, từ đó tìm cách tháo gỡ khó khăn giúp họ tham gia. Có những hộ gia đình muốn tham gia BHXH, BHYT nhưng còn hạn chế về tài chính. Khi được giải thích về khả năng tham gia theo từng tháng đối với BHXH tự nguyện hoặc 3, 6, 12 tháng với BHYT hộ gia đình, hay những rủi ro như ốm đau, tai nạn bất ngờ khi đi rừng, đi rẫy mà không có thẻ BHYT sẽ dễ rơi vào 'bẫy nghèo', người dân đã dần thấm hiểu và cố gắng dành dụm để tham gia".

Điển hình là trường hợp của gia đình chị Đinh Thị Âu (xã Cao Sơn). Gia đình chị ba thế hệ cùng chung sống, có người già, trẻ nhỏ hay ốm đau. Dù thu nhập không ổn định, nhưng khi được tuyên truyền về lợi ích của BHYT và chính sách Nhà nước hỗ trợ 70% mức đóng cho người DTTS đang sinh sống tại các xã mới thoát khỏi vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, chị Âu đã quyết định dành dụm để trang bị thẻ BHYT cho cả gia đình. Vừa qua, chồng chị Âu không may bị ngã, chấn thương vùng má và thái dương, phải điều trị nội trú 12 ngày tại Trung tâm Y tế huyện Đà Bắc. Nhờ có thẻ BHYT hộ gia đình, chồng chị đã được thanh toán trên 10 triệu đồng chi phí điều trị, giảm gánh nặng tài chính đáng kể cho gia đình.

Giải pháp sáng tạo và sự phối hợp đồng bộ

Để khắc phục những khó khăn đặc thù của huyện vùng cao, cán bộ BHXH huyện đã kiên trì triển khai phương pháp "mưa dầm thấm lâu", kết hợp chặt chẽ công tác tuyên truyền với chính quyền địa phương. Các buổi gặp gỡ trực tiếp, phát tờ rơi và giải thích chính sách một cách gần gũi, dễ hiểu đã giúp phá vỡ rào cản ngôn ngữ và tạo dựng niềm tin cho người dân.

Không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, BHXH huyện Đà Bắc còn triển khai nhiều giải pháp sáng tạo để mở rộng số người tham gia BHXH, BHYT. Nổi bật là việc tổ chức các buổi tư vấn tại chợ dân sinh, phiên giao dịch việc làm và các khu vực đông lao động tự do. Những địa điểm này đã trở thành "cầu nối" hiệu quả, giúp chính sách an sinh tiếp cận trực tiếp với người dân.

Đồng chí Phạm Xuân Hạnh, Phó Giám đốc Quản lý và điều hành BHXH huyện Đà Bắc, nhấn mạnh: "Để chính sách BHXH, BHYT lan tỏa sâu rộng đến nhân dân, thời gian tới, BHXH huyện sẽ tăng cường truyền thông qua mạng xã hội (Zalo, Facebook) và hệ thống loa truyền thanh cơ sở. Chúng tôi cũng phát huy vai trò, sự ảnh hưởng của người có uy tín như già làng, trưởng bản để tuyên truyền, vận động đồng bào DTTS tham gia BHXH tự nguyện. Trong đó, hình thức truyền thông nhóm nhỏ, tuyên truyền trực tiếp được xem là hiệu quả nhất đối với công tác phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình".

Đồng thời, BHXH huyện phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các tổ chức dịch vụ thu để triển khai đồng bộ các giải pháp, tập trung vào nhóm đối tượng được Nhà nước hỗ trợ 100% hoặc một phần chi phí BHYT theo các nghị quyết, nghị định hiện hành. Ngoài ra, BHXH huyện còn thường xuyên rà soát, cấp thẻ BHYT cho các đối tượng thuộc diện được hỗ trợ như hộ nghèo, người DTTS ở các thôn bản đặc biệt khó khăn. Đơn vị cũng tích cực khai thác dữ liệu từ cơ quan Thuế để mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp.

Đồng chí Phạm Xuân Hạnh, Phó Giám đốc Quản lý và điều hành BHXH huyện Đà Bắc tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện

Chuyển biến tích cực và hy vọng cho tương lai

Nhờ sự nỗ lực không ngừng nghỉ, bức tranh an sinh xã hội ở Đà Bắc đã có nhiều chuyển biến tích cực. Số người tham gia BHXH, BHYT tăng lên đáng kể, đồng thời chất lượng chăm sóc sức khỏe của người dân từng bước được cải thiện. Tính đến nay, toàn huyện đã có 53.808 người tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp, trong đó BHYT đạt tỷ lệ bao phủ 94,5%. BHXH bắt buộc thu hút 2.878 người, còn BHXH tự nguyện – chính sách dành cho người lao động tự do và nông dân – đã có 912 người tham gia. Chính sách an sinh không chỉ giúp người dân có thêm điểm tựa về tài chính mà còn tạo cơ hội để họ tiếp cận với dịch vụ y tế và bảo đảm sức khỏe một cách bền vững.

Mặc dù hành trình phía trước vẫn còn nhiều thử thách, nhưng những thành quả mà BHXH huyện Đà Bắc đã đạt được là minh chứng sống động cho sự quyết tâm và tinh thần sáng tạo không ngừng nghỉ trong việc thực hiện chính sách an sinh xã hội. Với những bước chân không mỏi và trái tim tận tâm, các cán bộ BHXH nơi đây đã và đang gieo mầm hy vọng, củng cố niềm tin cho đồng bào dân tộc thiểu số, từng ngày dệt nên một "tấm lưới an sinh" vững chắc, lan tỏa đến mọi bản làng xa xôi nhất. Đó không chỉ là sự đảm bảo về tài chính, y tế, mà còn là nền tảng vững chắc để người dân vùng cao Đà Bắc tự tin xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

Phan Thanh Quế